Ekologiýa meselesi boýunça tegelek stol maslahaty
2021-nji ýylyň 18-19-njy oktýabrynda Merkezi Aziýanyň sebitleýin ekologiýa merkeziniň (CAREC) «Suw-Energiýa-Azyk-Daşky gurşaw» özara baglanyşygynyň çemeleşmesini öňe sürmek boýunça toplumlaýyn strategiýany işläp düzmek üçin berlen bahanyň netijeleriniň jemlerini jemlemek bilen bagly tegelek stol geçirildi. Onlaýn maslahat USAID-iň Sebitleýin Suw we Daşky Gurşaw Taslamasy, Merkezi Aziýanyň sebitleýin ekologiýa merkezi (CAREC), Merkezi Aziýadaky “SDC Blue Peace” taslamasy we Ýewropa Bileleşiginiň “Pudagara maliýeleşdirmegi ösdürmek üçin suw-energiýa-azyk (SEA) Merkezi Aziýa Dialogy” taslamasy bilen hyzmatdaşlykda guraldy. Tegelek stol Täjigistanyň Duşanbe şäherinde ýerleşýän “Hyatt Regency Dushanbe” myhmanhanasynda geçirildi. Duşuşyk Türkmenistandan gatnaşýanlar üçin gibrid formatda geçirildi. Maslahata USAID-iň sebitleýin suw we daşky gurşaw taslamasynyň mümkinçilikleri ösdürmek boýunça bilim bölüminiň koordinatory hanym Ýekaterina Strikelewa ýolbaşçylyk etdi. Duşuşyga Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnşyklary institutynyň mugallymlary, CAC-yň agzalary we Merkezi Aziýa uniwersitetleriniň wekilleri, ÝB-niň Täjigistandaky wekilleri, USAID-iň sebitleýin suw we daşky gurşaw taslamasynyň topary we CAREC-iň topary gatnaşdy.
Merkezi Aziýanyň ähli ýurtlary häzirki wagtda döwlet pudagynda suw pudagynyň işini öz içine alýan dürli özgertmeleri geçirýär. 2012-nji ýyldan bäri Bütindünýa Banky, USAID, SDC we Ýewropa Bileleşigi ýaly dürli ösüş hyzmatdaşlarynyň goldawy bilen Merkezi Aziýa akademiki torlary döredildi. Toruň üstünde işlän ýyllarynda hyzmatdaşlyk memorandumlary (“Smart Waters” taslamasynyň çäginde), bilim standartlaryny üç dersde birleşdirmek (CAWDP çäginde) we ş.m. birnäçe netijeler gazanyldy. Soňky 10 ýylyň dowamynda toplanan bilim kitaphanasynyň we beýleki netijeleriň bir ýerde ýerleşdirilmegi, tor agzalarynyň arasynda we beýleki uniwersitetleriň arasynda tejribe alyşmak üçin elýeterli bolmagy häzirki wagtda toruň amaly netijeliligini we dowamlylygyny üpjün etmek üçin zerurdyr.
Maslahatda, Toruň işini resmileşdirmegiň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak we Toruň mundan beýläk-de ösdürilmegi üçin ýol kartasyny düzmek, 2020-2021-nji ýyllarda taslamalaryň çäginde işlenip düzülen materiallary Tor agzalaryna hödürlemek, toplumlaýyn suw baýlyklaryny dolandyrmak (IWRM) çemeleşmelerini birleşdirmek üçin bilim maksatnamalaryna üýtgetmeler girizmegiň tertibini kesgitlemek, Suw-energiýa-azyk howpsuzlygy-daşky gurşaw gatnaşyklary (WEFE Nexus), DÖM we beýleki global tendensiýalar ýaly temalaryň üstünde durup geçildi.
Dilnoza MUHADOWA,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara žurnalistikasy fakultetiniň 2-nji ýyl talyby.