«MAGTYMGULY PYRAGY» MEDENI-SEÝILGÄH TOPLUMY
Magtymguly Pyragynyň ady we onuň şahyrana owazy öz döwründe we şondan soňraky ýyllarda daglardan eşidilýän ýaň ýaly bolup, älem-jahana ýaýrady. Bu adyň we owazyň özboluşly, iňňän gymmatly tarapy, onuň ýeke-täk bir şahsyýetiň mertebesini aňlatman, eýsem, tutuş bir milletiň – türkmeniň at-owazasyny, abraýyny belende galdyranlygy bilen häsiýetlendi.
Ynha, Köpetdagyň eteginde türkmeniň beýik ogly, Gündogaryň meşhur akyldary Magtymguly Pyragynyň ajaýyp ýadygärliginiň we nusgawy şahyryň adyny göterýän medeni-seýilgäh toplumynyň açylmagy, üstünden üç asyr geçse-de, döredijiligine tutuş dünýäde sarpa goýulýan we tanalýan türkmen halkynyň şöhratly oglunyň zehinine goýulýan belent hormatyň hem-de söýginiň beýanydyr. Bu medeni-seýilgäh toplumyny döretmek başlangyjy Gahryman Arkadagymyz tarapyndan öňe sürüldi. Magtymguly Pyragynyň öňdengörüjilikli, ynsanperwer, filosofiki, durmuşy, taglymat derejesine ýeten pikirleri türkmen ruhunyň öçmejek çyragyna öwrüldi.
Gahryman Arkadagymyzyň asylly başlangyjy bilen gözel paýtagtymyzyň täsin tebigatly künjeginde gurlan «Magtymguly Pyragy» medeni-seýilgäh toplumynyň açylmagy we bu seýilgäh toplumynda daşary ýurtly ýazyjy-şahyrlaryň heýkelleriniň hem oturdylmagynyň Magtymguly Pyragynyň arzuwlan berkarar döwletinde dost-doganlygyň dabaralanýandygynyň ýene bir aýdyň nyşanydyr. Dürli ýurtlara we yklymlara wekilçilik edýän meşhur nusgawy şahyrlaryň, dünýä belli akyldarlaryň hormatyna oturdylan ýadygärlikler dost-doganlygy, halklaryň hoşniýetli goňşuçylygyny alamatlandyrýar. Bu ýörelgeleri Magtymguly Pyragy öz öçmez-ýitmez eserlerinde ündäpdir. Bu ýerde Saýat Nowa, Ýanka Kupala, Du Fu, Onore de Balzak, Şota Rustaweli, Iogan Wolfgang fon Gýote, Şandor Petefi, Rabindranat Tagor, Hafyz Şirazy, Dante Aligýeri, Ýasunari Kawabata, Kurmangazy Sagyrbaýuly, Çingiz Aýtmatow, Raja Ali Hajy, Adam Miskewiç, Mihaý Eminesku, Fýodor Dostoýewskiý, Huan Himenes, Saýido Nasafi, Ýunus Emre, Grigoriý Skoworoda, Wilýam Şekspir, Lengston Hýuz, Alyşir Nowaýy ýaly meşhur ýazyjy-şahyrlaryň ýadygärlikleri ýerleşýär. Heýkelleriň her biri inçelik bilen işlenip, olaryň döredijiliginiň aýratynlygyny açyp görkezilýär.
Türkmen halkynyň beýik ogly, Gündogaryň meşhur akyldary Magtymguly Pyragynyň heýkeli tebigy belentlikde gurlup, ýadygärligiň beýikligi 60 metre, şahyryň “Türkmeniň” goşgusyndan ganatly setirler hem-de Gahryman Arkadagymyzyň “Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy” atly goşgusyndan setirler ýazylan binýadyň beýikligi bolsa 25 metre deňdir. Medeni-seýilgäh toplumynda innowasion tehnologiýalaryň ulanylandygyny bellemek gerek. Häzirki zaman yşyklandyryş enjamlary we lazer şöhleleri arkaly Magtymguly Pyragynyň ýadygärligi ýagtylandyrylýar hem-de türkmen halkynyň Milli Lideriniň «Ynsan kalbynyň öçmejek nury” atly kitabyndan beýik söz ussady baradaky: “Ajaýyp şygyrlary bilen ynsan kalbyny ýagşylyk nuruna bezän türkmeniň akyldar ogly Magtymguly Pyragynyň mertebesi türkmen halky üçin iň belentde goýulýan mukaddeslikleriň biridir” diýen setirleri baýyrlaryň ýüzünde şöhlelendirlendir.
“Köňlüm istär, gezsem dünýä älemi” diýip arzuwlan Magtymguly Pyragynyň köňül arzuwlary Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe amala aşýar. Şahyryň köňül kelamy bolan ajaýyp şygyrlary dünýäniň dürli dillerine terjime edilip, äleme ýaň salýar. Ynsanperwerlige, adamkärçilige, watançylyga, dost-doganlyga, päk söýgä gadyr goýýan ähli halklary we ynsanlary biri-birine ýakynlaşdyrýar, dostlaşdyrýar, doganlaşdyrýar.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy zamanasynda Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda halkymyz özüniň ruhy sütünlerine daýanýar. Ol sütünleriň naýbaşysy, umumadamzat ahlak gymmatlygyna özüniň jöwher zehini, dürdäne paýhasy we asal zybany bilen öwüşginiň kuýaşyny saçýan Magtymguly Pyragy şu gün hem halkymyzy geçmişiň töründen öçmejek nury bilen hem çoýup hem ýagtylandyryp dur.
Biziň bu beýik ynsana bolan guwanjymyz, buýsanjymyz we togabymyz tükenmezdir.
Dilber HEKIMOWA,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Jemgyýeti öwreniş ylymlary kafedrasynyň mugallymy.